Asım Orhan Barut
Dünyaca ünlü Türk teorik fizikçi. Vefatından önce Colorado Üniversitesi'nde teorik fizik profesörü idi.
1926 yılında Malatya'da doğdu. İlk,orta ve lise eğitimini Malatya'da tamamladı. Lise eğitiminin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi'ne ve oradan elektrik mühendisliği okumak için İsviçre'ye gitti. 1944 yılında Zürich'de ders vermeye başladı ve 1948 sonunda fizik enstitüsünde doktora yapmaya başladı. Doktorasını 1952'de "elektron emisyonu" ile tamamladı. İlk öğretim üyeliğini Pasifik sahilinde Oregon eyaletindeki Reed College'de yaptı. 1961'de Berkeley Üniversitesi'ne gitti. Bu üniversitede teorik fizik alanında yaptığı araştırmalardan dolayı 1962'de ABD'de Colorado Üniversitesi'ne teorik fizik profesörü olarak atandı. Yurtiçi ve dışında sayısız ödüller alan Barut 68 yaşında Colorado'da ocak 1995'de vefat etti.
1982'de TÜBİTAK bilim ödülü ve uluslararası ödüller alan Asım Orhan BARUT bilim dünyasında silinmez izler bıraktı. Bilim dışındaki hayatı da renkliydi. Mesela 1980'de İstanbul Boğazı'nı yüzerek geçmişti. İyi bir yüzücüydi. Ülkemizde ise özellikle Karadeniz Teknik Üniversitesi ve yaşamının son zamanlarında Trakya Üniversitesi'de çalıştı. Trakya Üniversitesi bünyesinde açılan araştırma merkezinin uluslararası düzeyde öğretim üyesi yetiştirmeyi amaçlayarak bu kuruluşun bilimsel yöneticisi oldu.
Matematiksel fizik ve parçacık fiziği konularında yaptığı uluslararası düzeydeki üstün nitelikli yayın ve çalışmaları nedeniyle kendisine 1982 TÜBİTAK Bilim Ödülü verildi. Daha sonraki yıllarda Colorado Üniversitesi'nde (ABD) profesörlük yapan Barut'un birçok bilimsel yayını vardır.
Bilime Yaptığı Bazı Katkılar:
- Poicaré grubunun temsillerini kullanarak saçılma genliklerinin ilk kuruluşu
- Yüksek mertebe Lagranjiyenleri için kuantum eylem ilkesinin ortaya atılışı
- Elektromagnetik ve zayıf etkileşmelerin S-Matrix Teorisi
- Hadronlar, H-atomu ve leptonlar için 0(4,2) modeli
- Proton'un "dyonium" denen yeni bir magnetik tek-kutup modeli
- "Dinamik elektromagnetik sicim" kavramının ortaya atılması
- (2j+1) bileşenli indirgenemez spinörlerin kurulması ve toplam açısal momentuma göre genliklerin analitik uzatılması
Ne Dedi
- "Temel bilimler insanın önü açık sürekli bir araştırma yoludur. Temel bilimlerde doktrinlere yer yoktur. Araştırma bilinmeyen ufuklara dikkatlice gitmektir fakat iyi bir yol bulup da bir vadiden birden bire bir dağ tepesine çıkarsak, birdenbire ufkumuz yüzlerce kilometre genişler. İşte böyle basit fakat etkili yollar bulmak teorik bilimlerin amacıdır. Fiziğin tecrübesi gösteriyor ki hakikat bir defa bulunursa basittir, güzeldir ve geneldir."