Eflatun (Plato)
Yunan filozof, yazar ve matematikçi. Düşünce tarihinde, kendinden sonraki dönemleri en çok etkileyen isimlerinden biri ve batı felsefesinin kurucularındandır.
Eflatun'un İnsan Felsefesi
Eflatun Bilgi Kuramı'ndaki akıl yürütmeyle insanların da ikiye ayrılmış yaratıklar olduğunu söylüyordu. Duyular dünyasına bağımlı olan, aynı şekilde tüm duyuların da bağlı olduğu, güvenilmez ve bu dünyadaki tüm diğer şeylerin kaderini paylaşan "Değişen" bir vücut ve ölümsüz olan ruh. Eflatun'a göre bilgi, ruh için sadece bir "hatırlama"ydı. Bu "doğuştan bilgi" veya "ruhun hatırlayışı" konusu Eflatun'a göre yaşam öncesi bir hayatın varlığı, dolayısıyla ruhun ölmezliği konusunda önemli bir kanıt oluşturmaktaydı. Eflatun, aklın yuvası olarak tanımladığı ruhun, düşünceler dünyasına girebildiği ve bir vücuda yerleşmeden önce de düşünceler dünyasında var olduğunu düşünüyordu. Bu anlayış onun düşüncesinin, Orfeuscu ve Pisagorcu köklerinin kesin işareti olarak görülmüştü.
İnsan, duyuları aracılığıyla dünyayla ilgili olarak güvenilmez bilgiler elde etmeye çalışıyor, maddenin peşinden koşarak birtakım fiziksel arzularını gerçekleştirmeye uğraşıyordu. Buna karşın, ruhun ait olduğu düşünceler dünyasına yönelmek, ezeli-ebedi gerçeklikleri bilmek arzusundan kaynaklanıyordu. Eflatun'a göre ruhun görevi, kendisini duyusal dünyanın sınırlamalarından, bedeninin ve duyusal dünyanın oluşturduğu hapishaneden kurtarmaya çalışması ve gerçek dünyayı bulma amacı taşımasıydı.
Eflatun'a göre insan vücudu üçe ayrılıyordu: Baş, göğüs ve karın. Bu bölümlerin her biri ruhsal bir erdeme karşılık geliyordu. Başın akla, göğsün isteme, karnın da hazza ya da arzuya karşılık geldiği bu düşüncede, bu üç ruhsal yeti, bir ideale ya da bir değere bağlanıyordu. Aklın bilgeliğe ulaşmaya çalıştığı; isteğin cesaret gösterdiği; arzuların da insanın ölçülü olması için denetlendiği bir değerler sistemiydi bu. Eflatun'a göre insanın bu üç bölümü bir bütün içerisinde hareket etmeye başladığı zaman uyumlu ya da "bütünlüklü" bir insan yapısı ortaya çıkıyordu.
Eflatun Felsefesinin TemelleriEflatun Felsefesinin Temelleri ve Bigi Kuramı |
Eflatun'un İdea KuramıEflatun'a göre idea (düşünce) kavramı, yalnızca nesnelerin düşünsel karşılıkları değildi. |
Eflatun MetafiziğiEflatun felsefesi, akılcılık ve spiritüalizmin temalarından esinlenerek bu iki felsefe akımının bileşimi şeklinde oluşmuştu. |
Eflatun'un İnsan FelsefesiEflatun Bilgi Kuramı'ndaki akıl yürütmeyle insanların da ikiye ayrılmış yaratıklar olduğunu söylüyordu. |
Eflatun'un İdeal Devlet AnlayışıEflatun, "Devlet" adlı diyaloğunda "İdeal devlet"i anlatmaktaydı. |
Eflatun ve SocratesEflatun'un hayatını sonsuza kadar değiştirecek olan şey, yirmi yaşındayken Socrates'la tanışması olmuştu. |
Eflatun ve AkademiaEflatun Atina'daki, dünyanın ilk yerleşik üniversitesi olacak ünlü okul Akademia'yı kurdu. |
Eflatun'dan SözlerEflatun'dan Sözler |
Eflatun'un EserleriEflatun'un Kaleme Aldığı Eserler |
