Nazım Hikmet'in Sürgün Hayatı ve Davaları

1925 yılından başlamak üzere şiirleri ve yazıları yüzünden birçok kere yargılandı. 1938 yılında orduyu ayaklanmaya kışkırtmaya çalıştığı gerekçesiyle 28 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı. İstanbul, Ankara, Çankırı ve Bursa cezaevlerinde 12 yılı aşkın kaldı. Bursa cezaevinde kaldığı yılları anlatan Mavi Gözlü Dev adlı film 2007 yılında vizyona girmiştir. 1950 yılında bir af yasasıyla salıverildi. Ancak sürekli izlendiği ve çürüğe ayrıldığı halde 48 yaşında yeniden askerlik yapmaya çağrılması ve öldürüleceği yolundaki duyumlar üzerine yurtdışına kaçtı. 25 Temmuz 1951 tarihinde Bakanlar Kurulu tarafından Türk vatandaşlığından çıkarılmasına karar verildi. Sovyetler Birliği'nde Moskova yakınlarındaki yazarlar köyünde ve daha sonra da, eşi Vera Tulyakova (Hikmet)ile Moskova'da yaşadı. Memleket dışında geçirdiği yıllarda Bulgaristan, Macaristan, Fransa (Paris), Havana, Mısır gibi dünya memleketlerini dolaştı, buralarda konferanslar düzenledi, savaş ve emperyalizm karşıtı eylemlere katıldı, radyo programları yaptı. Budapeşte Radyosu ve Bizim Radyo bunlardan bazılarıdır. Bu konuşmaların bir kısmı bugüne ulaşmıştır.

Nazım Hikmet'in Davaları

• 1925 Ankara İstiklal Mahkemesi Davası
  
• 1927-1928 İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1928 Rize Ağır Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1928 Ankara Ağır Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1931 İstanbul İkinci Asliye Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1933 İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1933 İstanbul Üçüncü Asliye Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1933-1934 Bursa Ağır Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1936-1937 İstanbul Ağır Ceza Mahkemesi Davası
  
• 1938 Harp Okulu Komutanlığı Askeri Mahkemesi Davası
  
• 1938 Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesi Davası